Bắc Ninh là tỉnh có diện tích nhỏ nhất Việt Nam, nằm ở phía bắc thủ đô Hà Nội và được xem như cửa ngõ quan trọng của vùng kinh tế Bắc Bộ. Tỉnh hiện có 8 đơn vị hành chính gồm thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ Sơn cùng 6 huyện. Nhờ hệ thống giao thông thuận lợi kết nối với nhiều trung tâm kinh tế, văn hóa lớn, Bắc Ninh trở thành điểm đến hấp dẫn cho những chuyến du lịch ngắn ngày.
Di chuyển đến Bắc Ninh
Khoảng cách từ Hà Nội đến Bắc Ninh chỉ khoảng 40 km, thời gian di chuyển trung bình gần 1 giờ. Đây là địa điểm thích hợp cho các chuyến tham quan cuối tuần, đặc biệt dành cho những ai yêu thích du lịch văn hóa.
Du khách ở xa thường kết hợp tham quan Hà Nội và Bắc Ninh trong cùng hành trình. Từ Hà Nội, bạn có thể di chuyển bằng nhiều phương tiện như xe máy, ô tô cá nhân, taxi hoặc xe buýt.
Thời điểm lý tưởng để du lịch Bắc Ninh
Khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 3 âm lịch là mùa lễ hội sôi động nhất tại Bắc Ninh. Đây là lúc diễn ra nhiều lễ hội nổi tiếng như hội Lim, hội chùa Dâu hay lễ hội đền Đô, rất thích hợp cho những ai muốn tìm hiểu văn hóa và phong tục truyền thống.
Vào mùa hè và mùa thu, Bắc Ninh không có nhiều lễ hội lớn nhưng vẫn là thời điểm phù hợp để khám phá các di tích lịch sử, chùa chiền và làng nghề truyền thống. Cuối năm, những cánh đồng hoa cải vàng rực bên sông Đuống trở thành địa điểm chụp ảnh được nhiều du khách yêu thích.
Những điểm tham quan nổi bật tại Bắc Ninh
Hội Lim
Nhắc đến Bắc Ninh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến hội Lim – lễ hội đặc trưng của vùng Kinh Bắc. Lễ hội thường diễn ra từ ngày 13 đến 15 tháng Giêng âm lịch. Ngoài các nghi thức truyền thống, hội Lim còn nổi tiếng với các làn điệu quan họ và nhiều trò chơi dân gian.
Năm 2009, dân ca quan họ Bắc Ninh được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Loại hình nghệ thuật này ra đời từ lâu đời trong cộng đồng cư dân tại 49 làng quan họ thuộc Bắc Ninh và Bắc Giang, thường được biểu diễn trong dịp đầu xuân hoặc các lễ hội lớn.
Ngoài hội Lim, Bắc Ninh còn được biết đến là vùng đất của lễ hội với khoảng 500 lễ hội lớn nhỏ được tổ chức mỗi năm.
Đền Đô
Đền Đô nằm tại làng Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, là nơi thờ tám vị vua triều Lý. Lễ hội chính của đền diễn ra vào tháng 3 âm lịch, nhưng du khách vẫn có thể ghé thăm quanh năm để vãn cảnh và tìm hiểu lịch sử.
Đình làng Đình Bảng
Từ xa xưa, dân gian vùng Kinh Bắc có câu:
“Thứ nhất là đình Đông Khang
Thứ nhì đình Báng, vẻ vang đình Diềm”.
Ngày nay, đình Đông Khang không còn tồn tại, đình Diềm chỉ còn một phần, trong khi đình Đình Bảng vẫn giữ được gần như nguyên vẹn vẻ đẹp cổ kính. Công trình được xây dựng từ thế kỷ XVII hoàn toàn bằng gỗ, nổi bật với kiến trúc độc đáo và được xem là một trong những ngôi đình đẹp nhất Việt Nam. Đình nằm trong cùng quần thể di tích với đền Đô.
Chùa Tiêu
Chùa Tiêu tọa lạc tại phường Tương Giang, thành phố Từ Sơn, nằm trên sườn núi với khung cảnh yên tĩnh và nhiều cây xanh. Đây từng là trung tâm Phật giáo quan trọng dưới thời Lý. Trong chùa còn lưu giữ nhiều tư liệu cổ liên quan đến cuộc đời của vua Lý Thái Tổ.
Một điểm đặc biệt của chùa Tiêu là nơi đây không đặt hòm công đức. Trên các ban thờ chỉ có hoa quả, bánh kẹo và nhang đèn do du khách dâng lễ.
Chùa Dâu
Chùa Dâu thuộc xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, nằm trong quần thể di tích lịch sử – văn hóa nổi tiếng của vùng Kinh Bắc. Ngôi chùa được mệnh danh là “đệ nhất cổ tự trời Nam”, tức ngôi chùa cổ nhất Việt Nam.
Điểm nổi bật của chùa là tháp Hòa Phong xây bằng gạch lớn. Bên trong tháp treo chuông đồng và khánh đúc, tạo nên nét kiến trúc độc đáo cho công trình.
Chùa Phật Tích
Chùa Phật Tích nằm trên núi Lạn Kha (huyện Tiên Du) và có lịch sử hơn một nghìn năm. Tại đây có bộ tượng 10 linh thú bằng đá sa thạch nguyên khối được tạc từ thế kỷ XI. Các tượng được xếp thành từng cặp như sư tử, voi, trâu, tê giác và ngựa, quỳ chầu trước cửa Tam bảo. Bộ tượng này đã được công nhận là bảo vật quốc gia.
Đền Cùng – Giếng Ngọc
Đền Cùng thuộc làng Viêm Xá (làng Diềm), thành phố Bắc Ninh. Theo truyền thuyết, nơi đây từng là địa điểm quân lính triều đình cầu nguyện trước khi ra trận.
Trong sân đền có giếng Ngọc nổi tiếng. Du khách sau khi dâng lễ thường xuống giếng lấy nước uống với mong muốn có sức khỏe và may mắn. Nước giếng có vị mát và ngọt tự nhiên, có thể uống trực tiếp.
Làng tranh Đông Hồ
Làng Đông Hồ nằm bên bờ sông Đuống, thuộc huyện Thuận Thành. Đây là cái nôi của dòng tranh dân gian nổi tiếng cùng tên. Tranh Đông Hồ được in bằng ván khắc gỗ trên giấy dó phủ điệp – loại bột được làm từ vỏ sò, vỏ hến tạo nên sắc óng đặc trưng.
Những bức tranh mang đậm nét văn hóa dân gian Việt Nam và phản ánh đời sống sinh hoạt của người dân.
Làng gốm Phù Lãng
Làng gốm Phù Lãng thuộc huyện Quế Võ, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2016. Khi đến đây, du khách dễ dàng bắt gặp những sản phẩm gốm được phơi dọc đường làng.
Gốm Phù Lãng nổi bật với màu men nâu, đen hoặc vàng nhạt. Mỗi sản phẩm trải qua nhiều công đoạn như xử lý đất, tạo hình, phơi và nung. Đặc trưng của dòng gốm này là kỹ thuật đắp nổi tạo hoa văn và lớp men tự nhiên bền màu.
Khu di tích Lệ Chi Viên
Khu di tích Lệ Chi Viên nằm tại xã Đại Lai, huyện Gia Bình. Đây là nơi thờ anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi và phu nhân Nguyễn Thị Lộ. Di tích gắn với vụ án lịch sử năm 1442 khiến Nguyễn Trãi bị kết tội oan và chu di tam tộc. Hiện nay, nơi đây được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.
